تاثير انساني و اقتصادي يك زلزله ۵.۵ ريشتري در تهران

در هفته هاي اخير و به دنبال تصويب طرح انتقال پايتخت، بحث عمومي در مورد دلايل اين انتقال مطرح شده است.

به گزارش الف، يكي از دلايل مطرح شده براي انتقال پايتخت، ميزان ضرر و زيان مالي و اقتصادي ناشي از زلزله احتمالي در تهران بوده است.

اما تخمين ها در مورد ميزان اين ضرر و زيان چه مي گويند؟ از لحاظ اقتصادي زلزله شديد در تهران تا چه ميزان خسارت بار خواهد بود؟ آيا تحقيق علمي قابل اعتنايي در اين زمينه صورت گرفته است؟

بنابراين گزارش، در تحقيقي كه چندي قبل در دانشگاه شهيد بهشتي انجام شده، خسارت هاي مالی و تلفات جانی یک زلزلۀ نسبتا شدید در تهران بر سطح تولید و رشد اقتصادي کشور بررسی شده است. 

نتایج اين تحقيق كه با همكاري دكتر محمد نوفرستي و رادينه موسوي صورت گرفته است، حاکیست كه اگر در سال ۱۳۸۹ زلزله اي فرضی با قدرت ۵.۵ ريشتر در تهران اتفاق مي افتاد، شاهد انهدام سرمایه اي در حدود ۹۸۹۴۷۰ میلیارد ریال (به قیمت هاي ثابت سال ۷۶) و از بین رفتن ۴۱۶ هزار نفر از جمعیت شهر تهران مي بوديم. اگر اين زلزله در شب اتفاق مي افتاد تعداد تلفات انساني به ۵۴۱ هزار نفر مي رسيد. 

نتايج اين تحقيق همچنين درخصوص تأثیر زلزلۀ فوق بر سطح تولید و نرخ رشد اقتصادي نشان مي دهد که سطح تولید ناخالص داخلی به قیمت هاي ثابت سال ۷۶ پس از وقوع زلزله در سال ۸۹ تا حدود ۲۷۴۰۰ میلیارد ریال کاهش می یافت. به عبارت ديگر، اين زلزله به كاهش ۵.۵ درصدي توليد در سال مذكور مي انجاميد.

ناگفته‌های زلزله بم پس از یک دهه

صدور مجوز ورود به آسمان ایران از هر نقطه جهان به بم و شایعات رسیدن تیم‌های امدادی خارجی پیش از حضور نیروهای امدادی ایران، گوشه‌های از ناگفته‌های زلزله بم است که از زبان فرمانده امدادی زلزله بم پس از یک دهه عنوان می‌شود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، بیژن دفتری به عنوان فرمانده امدادی زلزله بم ناگفته‌های این زلزله بزرگ در ایران را اینگونه تشریح می‌کند. حوالی اذان صبح 1382/10/5 زنگ تلفن من به صدا درآمد. آن سوی خط مدیرعامل استان کرمان بود. وی وقوع زمین‌لرزه‌ای را در استان گزارش می‌کرد. در استان اعلام آماده‌باش کردند. با ستاد حوادث غیرمترقبه استان و سپس با آقای جزایری در ستاد حوادث کشور تماس گرفتم. وی نیز این خبر را از طریق استانداری استان کرمان دریافت کرده بودند. به سرعت مراتب را به کشیک سازمان امداد و نجات اطلاع دادم تا تمهیدات لازم صورت گیرد.

در این زمان مدیرعامل استان سیستان و بلوچستان هم وقوع زمین‌لرزه‌ای را در قسمت شمالی استان سیستان و بلوچستان اطلاع دادند. گزارش‌هایی تلفنی نیز از زمین لرزه‌هایی در شمال استان هرمزگان، جنوب استان یزد و شرق استان فارس رسید. این گزارش‌ها خبر از وقوع زمین‌لرزه‌ای در مقیاس بسیار وسیع را می‌داد که چندین استان با آن مواجه شده بودند. به مدیران عامل استان‌های مذکور اعلام شد ضمن جست‌وجو در استان خود، به حالت آماده‌باش باشند.

معمولاً موسسه ژئوفیزیک دو یا سه ساعت بعد از حادثه محل زلزله را اعلام می‌کرد. آقای جزایری با موسسه ژئوفیزیک تماس گرفتند و با دریافت اطلاعات غیررسمی گفتند که زمین‌لرزه در حوالی جازموریان بوده است.

چون این ناحیه سکنه زیادی ندارد به نظر نمی‌بایست زلزله مخربی باشد. لیکن تجربه نشان می‌داد با این لرزش وسیع یک جای کار مشکل داشت.

من به سرعت عازم سازمان امداد و نجات شدم. با تلفن به آقای دکتر نوربالا ریاست جمعیت هلال‌احمر وقت اطلاع داده شد تا تمهیدات لازم پیش‌بینی شود.

مدیرعامل استان کرمان تماس گرفتند و اظهار داشتند که به دلیل قطع برق قادر به تماس با سه شهر کهنوج، جیرفت و بم نمی‌باشند. این امر نشان‌دهنده این مساله بود که زلزله در یکی از این سه شهر واقع شده بود. به جمعیت کرمان گفته شد تا عوامل امدادی خود را به سمت بم اعزام کنند. مرحوم آقای ملااکبری معاونت امداد نجات وقت استان کرمان عازم بم شدند. به مدیرعامل استان سیستان و بلوچستان اعلام شد که نیروهای امدادی خود را به سمت بم اعزام کند. به مدیرعامل استان هرمزگان نیز اعلام شد که با نیروهای امدادی خود ابتدا به کهنوج و اگر اتفاق خاصی نبود به سمت جیرفت و سپس به سمت بم بروند. همزمان با اعلام آمادگی به ستاد مرکزی تهران به استان‌های همجوار برای اعزام نیرو دستورات لازم صادر شد.

من با کسب اجازه از ریاست جمعیت هلال‌احمر آقای دکتر نوربالا، به فرودگاه رفتم تا هرچه سریع‌تر به منطقه بروم. در فرودگاه بودم که مرحوم آقای ملااکبری اطلاع دادند که اتومبیل‌هایی که از بم به سمت کرمان در حرکتند مجروحان زیادی همراه دارند. این خبر ما را مطمئن کرد که مرکز زلزله می‌بایست شهر بم باشد.

بعداً موسسه ژئوفیزیک نیز مرکزیت زلزله در شهر بم را تایید کرد. زمان پرواز هواپیما به کرمان ساعت هفت و سی دقیقه صبح بود. با معرفی خودم سوار هواپیما شدم و بعد معلوم شد این پرواز در اصفهان نیز توقف دارد، لیکن چاره‌ای نبود. هنگام توقف هواپیما در فرودگاه اصفهان مطلع شدم که از طریق بی‌سیم به کرمان اطلاع‌ داده‌اند تخریب بسیار زیاد و میزان کشته‌شدگان بالا می‌باشد و حتی بیمارستان بم نیز تخریب شده است. این پیام به طور کامل مشخص کرد که وقتی بیمارستان تخریب شده تکلیف ساختمان‌های خشت و گلی روشن است.

فرمانده امدادی زلزله بم ادامه می‌دهد در این جا 2 سوال مهم مطرح می‌باشد:

آیا در شهر بم سیستم‌های معمولی مخابرات نظیر تلفن، موبایل وجود نداشت؟

اگر به علت حادثه سیستم‌های تلفن و موبایل از کار افتاد، پس بی‌سیم‌ها چرا از کار افتاده‌اند؟

در شهر استراتژیک بم بسیاری از سازمان‌ها مجهز به بی‌سیم بودند، لیکن این تجهیزات یا با قطع برق از کار افتادند یا دکل آنها روی ساختمان‌هایی که تخریب شده‌اند قرار داشتند. به این دلیل ما به روش‌های صنتی و پیگیری‌هایی که کردیم در جریان وقوع زلزله قرار گرفتیم که اگر جز این بود کار با سرعت بیشتری انجام می‌گرفت.

یکی دیگر از مواردی که برای نخستین در زلزله بم رخ داد صدور مجوز ورود به آسمان ایران از هر کشور و هر جایی برای کمک به آسیب‌دیدگان بود. اعلام فضای باز برای مشتاقانی که می‌خواستند به هر دلیل از جمله کمک‌رسانی بیایند خوب بود، ولی برای ما مشکلات بسیاری را به وجود آورد. زیرا بیشتر این تیم‌ها وسایل کافی و کارآمدی لازم را نداشتند.

البته این موارد به حل یک مساله بین‌المللی نیز کمک کرد. سازمان ملل در تلاش بود مجوزی به دولت‌ها بدهد که نیروهای امدادی اجازه داشته باشند در مسائل امدادرسانی مربوط به حوادث و سوانح بدون مجوز کشور آسیب دیده وارد عمل شوند و بسیاری از کشورهای بزرگ مخالف این نظر بودند. تجربه زلزله بم نشان داد که این روش مناسبی نیست و از این تصمیم منصرف شدند.

درس‌هایی را که در زلزله گیلان و زنجان آموختیم در امدادرسانی زلزله بم بسیار مفید واقع شد. برای اولین بار در تاریخ حوادث جهان فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر و بخش بشردوستانه سازمان ملل استمداد مشترک بین‌المللی انجام دادند و یک مرکز هماهنگی مشترک در منطقه و با همکاری اداره کل بین‌المللی جمعیت هلال‌احمر ایران تشکیل دادند.

از مشکلات بزرگ دیگری که با آن مواجه بودیم ارسال بی‌رویه کمک‌های اهدایی داخلی بود. ما مرتباً اعلام می‌کردیم که برای ارسال این کمک‌ها با جمعیت هلال‌احمر هماهنگ شود، ولی این اتفاق به ندرت می‌افتاد و کمک‌ها بدون تفکیک و هماهنگی با هلال‌احمر به منطقه ارسال می‌گردید.

تعداد کامیون‌هایی که کمک‌های اهدایی را به بم می‌آوردند به قدری زیاد بود که صف‌های طویلی را برای تخلیه بار به وجود می‌آورد. گاهی رانندگان کامیون‌ها سهواً یا عمداً این وسایل را روی خاک‌ها تخلیه می‌کردند. از این موارد عکس و فیلم تهیه و منتشر شد و اعلام شد که جمعیت هلال‌احمر در خصوص کمک‌های مردمی، کوتاهی کرده است. این مساله دردسرهایی را برای ما فراهم کرد و جمعیت را مجبور کرد تا توضیحاتی بدهد که ثابت کند مسبب این اتفاق نبوده است، که خوشبختانه پذیرفته شد. در تمام این موارد اینجانب به عنوان مسئول سازمان امداد و نجات جمعیت می‌بایست پاسخگو می‌بودم.

البته ما مجبور به استفاده از سیصد امدادگر برای خارج کردن این وسایل از خاک شدیم. در تمام این مدت من نگرانی بزرگی داشتم و آن آسیب دیدن این امدادگران بود. تعدادی از امدادگران از جمله یکی از همکارانمان در بخش پشتیبانی عملیات سازمان امداد و نجات بیماری سالک گرفته بود.

ایستگاه راه‌آهن هر چند که هنوز بهره‌برداری نشده بود، لیکن در زلزله بم مورد استفاده قرار گرفت و خیلی از کمک‌ها از این طریق به بم وارد شد. اما ما باز هم با مواردی مواجه شدیم که بسیار جای تامل دارد. اجناسی که بار واگن‌های قطار می‌شدند تفکیک نشده بود و برخی کمک‌ها دچار فساد شده بودند و از برخی واگن‌ها بوی تعفن به مشام می‌رسید.

با وجود اینکه بم در یک منطقه کویری و گرمسیری قرار دارد، ولی در زمان وقوع سانحه درجه حرارت به 9 درجه زیر صفر رسید و این برای بازماندگان مشکلات عدیده‌ای را به وجود آورد. تیم‌های خارجی در مکان‌های خاصی که مشخص کردیم استقرار یافتند و یک رابط ویژه به کارهای آنها رسیدگی می‌کرد.

وجود مراکزی مثل فرودگاه، راه‌آهن و راه‌های ارتباطی دیگر نشان داد که وجود امکانات چقدر می‌توانند در امداد رسانی موثر واقع شوند. یکی از نقاط قوت این عملیات تعداد زیادی هواپیماهایی بودند که در این امر به کار گرفته شدند. با توجه به اینکه تعداد این هواپیماها از ظرفیت فرودگاه‌ بم خیلی بیشتر بود، ولی با تمهیدات خاصی که صورت گرفت خوشبختانه مشکلی پیش نیامد.

بم به عنوان یک شهر تاریخی خیلی مورد توجه رسانه‌های جهانی بود. مرتبا اخبار و اطلاعات در سراسر دنیا پخش می‌شد. آقای دکتر محقق مدیرکل اسبق امور بین‌الملل جمعیت هلال‌احمر توانست با درایت ارتباط گسترده سازمان‌های بین‌المللی را به نحو شایسته و مطلوبی ساماندهی کند.

در بین کمک‌های غیرسازمان یافته دولت‌ها، اجناسی که از نظر فرهنگی، مذهبی و سنتی مغایر با فرهنگ مردم ما بود بسیار به چشم می‌خورد. سه هواپیما از کشوری که نامش را ذکر نمی‌کنم در فرودگاه مهرآباد به زمین نشستند که محموله آنها البسه‌های دسته دوم و غیرقابل استفاده بود. عدم تخلیه این اجناس نیز موضوع را سیاسی می‌کرد. لذا ما مجبور به تحویل این محموله شدیم.

در کنفرانسی که به همین منظور (اهدای کمک) از طریق سازمان های بین‌المللی در ژنو تشکیل گردید من معایب و محاسن کمک‌های بین‌المللی را گوشزد کردم.

به دلیل سرمای شدید مردم آتش روشن می‌کردند و آتش‌سوزی‌هایی صورت گرفت و ما مجبور به توزیع مجدد چادر و دادن امکانات جدید بودیم.

مدتی که در بم بودم بر اثر استنشاق گرد و غبار فراوان و تعریق حاصل از فعالیت‌های فیزیکی ریه‌هایم آسیب دید و مدتی در محل تحت درمان قرار گرفت ولی آقای دکتر نوربالا رئیس اسبق جمعیت هلال احمر وقت دستور دادند به تهران بروم و معالجه کنم و من پس از 4 روز بستری شدن در تهران، به منطقه برگشتم زیرا در زمان نبود من درگیری‌هایی پدید آمد که پس از بازگشت به سرعت به رفع آنها پرداختم.

علی‌رغم اینکه معایب و نواقصی در طول عملیات وجود داشت اما یک همت عمومی در تامین و ارسال نیازها باعث شد امدادرسانی با تمام کاستی‌ها، مشکلات و مسائل حاشیه‌ای به خوبی انجام شود و همین امر مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفت.

فرمانده امدادی زلزله بم در جمع‌بندی کلی عنوان کرد

* اشتباه اولیه در اعلام منطقه زلزله (جازموریان) که بعد در اطلاعیه رسمی اصلاح شد

* آغاز عملیات جست‌وجو و نجات و امدادرسانی توسط اهالی بم، روستاهای اطراف و بازماندگان نیروهای هلال احمر و ارگان‌های دیگر که این مسئله به خودی خود نشان‌دهنده میزان بالای اهمیت ترویج فرهنگ ایمنی و خودامدادی برای آموزش به اقشار مختلف مردم می‌باشد

* اعزام مصدومان و مجروحان با وسایط نقلیه شخصی و در ادامه با وسائط نقلیه دولتی و برقراری پل هوایی

* حضور نیروهای امدادی سه ساعت پس از حادثه از شهرها و استان‌های همچوار که این اعزام نیرو تا روزهای بعد ادامه داشت

برخی شایعات مبنی بر رسیدن تیم‌های امدادی خارجی پیش از حضور نیروهای امدادی ایران وجود داشت که من این مسئله را شدیداً تکذیب می‌کنم. به طور قطع تا بیست و چهار ساعت اول هیچ نیروی خارجی وار دبم نشد از روز دوم، سوم و چهارم نیروهای خارجی وارد شدند.

* آغاز دفن اجساد از بعد از ظهر روز اول که تا روزهای بعد ادامه داشت

بر طبق آمار ارائه شده تعداد 72 نفر زنده و 725 نفر مرده به وسیله سگ‌های جست‌وجوی ایران پیدا شدند و تعداد یک نفر زنده و 6 مرده توسط سگ‌های جست‌وجوی خارجی کشف شد.

این مسئله به این دلیل بود که سگ‌هایی که از نقاط دور می‌آیند برای مدتی کارایی خود را از دست می‌دهند به همین دلیل، پیشنهاد تشکیل تیم‌های سگ‌های تجسس را برای هر استان دادیم.

* حضور تیم‌های امدادی جست‌وجو و نجات بین‌المللی از روز دوم به بعد

اسکان اضطراری در منطقه به صورت زیر صورت گرفت؛

*‌ توزیع اقلام بعد از یک هفته با دفترچه‌های امدادی در سه نوبت و به صورت بسته‌های مواد غذایی

بعدها اهالی درخواست کردند که به جای بسته‌های غذایی به آنها پول پرداخت شود که از آن پس به جای توزیع غیرنقدی، توزیع به صورت نقدی انجام شد که این خود در رونق کسب و کار و بازگشت شهر به حالت اول کمک می‌کرد.

فرمانده امدادی در جمع‌بندی مسائل و مشکلات زلزله بم نیز عنوان کرد

* مشکلات در خبر و اطلاع‌رسانی به موقع از حادثه،

* نقص در ارزیابی اولیه

* مشکلات هماهنگی در ابعاد گسترده

* آسیب‌دیدگی نیروها و ساختارهای محلی

* حجم و ابعاد بالای فاجعه

* حضور نیروهای مردمی غیرسازمان یافته

* حضور تعداد کثیری نیروهای رسمی سازمان یافته با امکانات کم و ناکافی به طوری که صف این نیروهای برای دریافت حواله اقلام در برخی از موارد از صف مردم آسیب‌دیده طولانی‌تر بود

* مشکلات در اطلا‌ع‌رسانی و قطع سیستم‌های اطلاع‌رسانی، رایج و حتی بی‌سیم‌های موجود در منطقه

* قطع شریان‌های حیاتی

یکی از تجربیات ارزشمند این بود که ما اولین موتور برقی را که پیدا کردیم در پمپ بنزین قرار دادیم تا سیستم حمل و نقل ادامه یابد.

* سرمای شدید

* ازدحام و بی‌نظمی، به ویژه در روزهای اول

* تداخل و دوباره‌کاری

* مشکلات ناشی از اعلام آسمان بازی و حضور بی‌رویه نیروهای خارجی

* افزایش تعداد دریافت‌کنندگان کمک‌های امدادی بر اثر هجوم اهالی مناطق اطراف و غیر بومی

نقاط قوت:

* توجه و سفارش موکد مسئولان عالی‌رتبه در رسیدگی به مردم، به ویژه رهبر معظم انقلاب، ریاست جمهوری و سایرین و حضور چندین باره آنها در منطقه

* استفاده از تجربیات حوادث گذشته کشور به طوری که آقای تونی فریش هماهنگ کننده اتحادیه اروپا بعد از 14 روز که منطقه را ترک کرد و وارد ژنو شد در مصاحبه خود عنوان کرد: جمهوری اسلامی ایران با استفاده از تجربیات دفاع مقدس و حوادث دیگر توانست به صورت شایسته‌ کار عملیات امداد و نجات را انجام دهد؛

در نهایت تجربه عملیات پاسخگویی و امدادرسانی زلزله بم با وجود همه کاستی‌ها و نارسایی‌ها به دلیل حمایت و حضور همه جانبه و در سطح ملی، تاکید و توجه مسئولان نظام و بسیج منابع و مشارکت قوی نهادهای دولتی، نظامی، بخش خصوصی و غیر دولتی به عنوان یک عملیات بسیار موفق جهانی ثبت شد و درس‌های آموخته شده از آن سال‌های متمادی در کنفرانس‌ها و کارگاه‌های آموزشی جهانی و بین‌المللی مورد توجه بوده است.

قابل ذکر است که بیژن دفتری فرمانده امدادی زلزله بم در روز 13 آذر سال جاری در تهران درگذشت.

شرح مختصر زندگی نامه پروفسور ایگور پوپوف

پروفسور ایگور پوپوف دانشمند و مهندس مشهور در رشته عمران و سازه بود.
وی در 6 فوریه 1913 در کیِف Kiev متولد شد . خانواده اش در جریان انقلاب بولشویکی به ایالات متحده امریکا مهاجرت کردند و پدرش دکتر پائول پوپوف در سانفرانسیسکو فیزیکدان بود.او در سال 1927 به امریکا مهاجرت کرد و کارشناسی مهندسی عمران خود را از دانشگاه برکلی دریافت نمود. سپس کارشناسی ارشد خود در را در همین رشته از دانشگاه MIT و دکتری خود را در سال 1946 از دانشگاه استنفورد دریافت نمود. پوپوف در سالهای حیات اش در انیستیتو تکنولوژی دانشگاه ماساچوست، دانشگاه استانفورد برکلی کالیفرنیا به تدریس پرداخت و آثار زیادی در زمینه مهندسی از خود بر جای گذاشت. بسیاری از شاگردان پوپوف بعدها خود مهندسان مشهور و مطرحی شدند.

پوپوف در دانشگاه برکلی بواسطهء آثار و تحقیقات خود به شهرت رسید و در این سالها روی مسائل خمش سازه ها برای ناسا در هوستون کار کرد. ایده های پوپوف همچنین نقش کلیدی و  ارزشمندی در پروژه های زلزله، مقاومت سازه های فولادی، پل ها (نظیر سانفرانسیسکو - اوکلند) و سازه های عظیم نظیر خط لوله آلاسکا و ... داشت . پوپوف به پاس تلاش هایش در زمینهء مهندسی زلزله، به انتخاب آکادمی ملّی مهندسی از سوی انیستیتو تحقیقاتی مهندسی زلزله به دریافت مدال George W. Housner نائل آمد.

نخستین اثر او با نام مکانیک مواد در سال 1952 منتشر شد و آخرین اثر پوپوف در زمینه زلزله و اتصالات سازه های فولادی تنها چند روز پیش از مرگ اش در ژانویه 2001 منتشر شد. از مشهور ترین آثار او می توان به کتاب مقاومت مصالح (مکانیک مصالح) اشاره نمود. او کتاب مهندسی مکانیک جامدات خود را در سال 1990 منتشر نمود. پوپوف در 19 آوریل 2001 در سن 88 سالگی پس از نیم قرن تدریس و پژوهش در بیمارستان Alta Bates برکلی کالیفرنیا درگذشت.

ایران حادثه خیز ترین و خطرناکترین کشور جهان از نظر قرار گرفتن در مرکز گسل زلزله

ستاد پژوهشکده بین المللی زلزله گفت: کشور ایران حادثه خیز ترین و خطرناکترین کشور جهان از نظر قرار گرفتن در مرکز گسل زلزله است.

به گزارش مهر، ساسان عشقی صبح پنجشنبه در کارگاه آموزشی یادمان زلزله بم در ساری با اشاره به پایین بودن کیفیت ساخت و ساز در ایران افزود: نیروی امداد و نجات در مواقع بروز حوادث به درستی تقسیم بندی نمی شوند.

وی گفت: با توجه به اینکه هلال احمر نیروی اصلی امداد رسان در تمام حوادث است، اما کار آواربرداری وظیفه هلال احمر نیست، بلکه برعهده نیروهای نظامی یا شبه نظامی مثل آتش نشانی است و اکنون ظرفیتهای موجود کمتر از نیاز ما در حوادث است. عشقی با اشاره رشد قارچ گونه شهرها با این پرسش که آیا ما به توسعه پایدار اعتقاد داریم گفت: ما به ارزش جان انسان و کرامت انسانی در ساخت و سازها چقدر اهمیت می دهیم.

وی در ادامه گفت: ما بر روی روشهای پیشگیری و آموزش کار نکرده ایم و اگر هم کار شده اصولی و مطابق استانداردها نبوده اشت. این استاد دانشگاه در مواجهه با زلزله خواستار برخورد علمی شد و افزود: از برخوردهای پسین،خرافی و قدیمی باید به سمت و سوی علمی شدن و استانداردهای جهانی پیش برویم.

استاد پژوهشکده زلزله شناسی با بیان اینکه کیفیت در ساخت و سازها نباید فدای کمیت شود افزود : تولید انبوه و انبوه سازان مسکن، تاکید بر عناوین و افتخارات قلابی به جای اعتبار و اقعی باید در جامعه مهندسین حذف شود و جایگاه و شان آنها حفظ گردد ارتقاء کیفیت و خلاقیت در سر لوحه کار همه ما قرار گیرد.

عشقی تاکید کرد: صنعت بیمه باید وارد صنعت ساختمان شود و در ساخت وسازها، مسائل ایمنی و بیمه ساختمانها را ارزیابی کند و سپس پروانه نهایی کار صادر شود. استاد پژوهشکده بین المللی زلزله با تصریح کرد: تصور ما از زلزله یک تصور مکانیسمی است ولی شامل مسائل نجات هم می شود، زلزله یک رویداد نسیت بلکه یک سلسله رویداد است.

وی با اشاره به اینکه کاربرد کلماتی مانند حماسه کار ما را در حوادث سخت می کند افزود: ما در زلزله ها حماسه نیافریدیم. وی با تاکید بر این که ایران حادثه خیز ترین کشور جهان است، گفت: فراوانی حوادث در کشور اول زلزله و بعد سیل است.

این استاد دانشگاه گفت: آئین نامه های ساختمان چیزی نیست که ما را نگران کند بلکه در کشور ایران در زمینه ساخت و ساز سلیقه ا ی رفتار می شود. استاد پژوهشکده بین المللی زلزله افزود: در مورد خطرات احتمالی و طبیعی یک شهر به راحتی نمی توان صحبت کرد، مگر اینکه در مورد آن مطالعات و تحقیقات زیر بنایی و اساسی انجام شود.

دکتر عشقی با اشاره به جمعیت ۳۰۰ هزار نفری ساری گفت: از اواخر سال گذشته مطالعات ریز پهنه بندی لرزه ای و مدیریت بحران شهر ساری توسط پژوهشکده بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله شروع و در حال انجام است.

وقوع دو زلزله با مشخصات زیر در 21 آبان 92در شهرستان دوود

Date	Time(Local)	Lat.	Lon.	Depth	Mag.	Region
21 آبان	13:20:14	33.52	49.13	6	ML:2.5	Lorestan Province, 6 km Dorud
21 آبان	12:39:57	33.57	49.15	6	ML:3.3	Lorestan Province, 12 km Dorud

10 سال پس از زلزله بم

زلزله 6 و 8 دهم ریشتری ساعت 5 و 28 دقیقه و 59 ثانیه جمعه پنجم دی ماه 1382 بم، آنچنان ویرانگر و جانسوز بود كه در مدت تنها 12 ثانیه تكان‌های این زمین‌لرزه علاوه بر ویرانی شهرهای بم و بروات باعث جان باختن دهها هزار نفر از شهروندان شد.
 
پس از وقوع زلزله دلخراش پنجم دی ماه در شهرستان بم عمق فاجعه طبیعی، تلفات انسانی و میزان خسارت به حدی بود كه برخی از رسانه‌ها از این حادثه به عنوان فاجعه بزرگ انسانی یاد كردند.
 
بنابر برخی گزارش‌های رسمی بر اثر زلزله دلخراش بم، 23 هزار خانه مسكونی شهری و 18 هزار خانه روستایی در 250 روستای این شهرستان تخریب و یا دچار خسارت شدید شد. همچنین در این زلزله علاوه بر تخریب زیر ساخت‌های شهری نظیر شبكه آب، برق و تلفن، حدود 70 درصد مراكز آموزشی، فرهنگی از جمله ارگ تاریخی بم به عنوان بزرگترین مجموعه خشتی جهان ویران شد.
 
علاوه بر آن یك سوم معلمان و 10 هزار دانش آموز نیز در جریان زلزله بم جان باختند و طبق آمارهای ارایه شده توسط بهزیستی این زلزله نیز 500 معلول ضایع نخاعی بر جای گذاشت و دست كم 6 هزار كودك نیز یكی از والدین خود را از دست دادند و 1800 كودك نیز یتیم شدند.

مرجع انجمن زلزله 

زلزله در تهران

زمین‌لرزه تجریش از آنجا قابل توجه است که نشان می‌دهد این گسل فعال است چون یکی از نشانه‌های فعال بودن گسل‌ها همین زلزله‌ها با ریشترهای کم است.
 
به گزارش خبرآنلاین، ساعت 15:45 بعداز ظهر امروز سه شنبه زمین لرزه‌ای به بزرگی ۲.۲ ریشتر تجریش در استان تهران را لرزاند. مرکز لرزه نگاری وابسته به موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران این زلزله را در موقعیت و مرکز ۳۵.۸۲ شمالی و ۵۱.۳۷ شرقی و عمق ۹ کیلومتری زمین اعلام کرد. این زمین لرزه در فاصله‌ 8 کیلومتری تجریش تهران، 16 کیلومتری تهران و 19 کیلومتری فشم تهران رخ داده است. در این رابطه با مهدی زارع، معاون پژوهشی پژوهشگاه زلزله تماس گرفتیم تا اطلاعات بیشتری درباره این زمین‌لرزه به دست بیاوریم. 
 

ادامه نوشته

روش مثلث حیات (Triangle Of Life ) برای حفظ جان در زمان بروز زلزله

مقاله اي كه در زير ملاحظه مي فرمائيد توسط آقاي doug copp در خصوص كاهش خسارات جاني در هنگام وقوع زلزله ارائه شده است اين مقاله در روزنامه ايران نيوز 6 مارس 200
5 چاپ شده بود كه توسط اداره كل تاسيسات برقي مديريت انرژي ترجمه و جهت بهره برداري بشرح ذيل ارائه مي گردد.

انتظار مي رود كه اين متن بتواند اطلاعات مفيدي را در اختيار خوانندگان محترم قرار دهد.

نام من doug copp و رئيس گروه نجات و مدير تيم آمريكائي نجات بين الملليARTI) American Rescue Team International هستم. اين تيم از مجربترين گروه هاي نجات مي باشد . نوشته هاي متن زير مي تواند جان افراد زيادي را در هنگام وقوع زلزله از مرگ نجات دهد. من به درون 875 ساختمان فرو ريخته ناشي از زلزله خزيدم و با گروه هااي نجات 60 كشور كار كرده و در تعداد زيادي ازكشورهاي جهان گروههاي نجات را سازماندهي نمودم و عضو گروه نجات خيلي از اين كشورها هستم . همچنين به مدت دو سال به عنوان كارشناس سازمان ملل در زمينه تخفيف فاجعه (UNX051-UNIENET) بودم و از سال 1985 به بعد در صحنه بلاياي طبيعي عمده جهان بجز مواردي كه فاجعه آني بوده ، شركت داشتم .

ادامه نوشته

ضمن تسلیت به هم میهنان بوشهری(مقایسه زلزله 6.1 ریشتری بوشهر و 6.3 ریشتری ژاپن)

ساعت 16:22 بعداز ظهر سه شنبه 20 فروردین 92، زلزله ای به بزرگی 6.1 ریشتر در عمق ۲۰ کیلومتری کاکی در استان بوشهر را لرزاند.مرکز لرزه نگاری کشوری وابسته به موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران مرکز این زلزله را در 16 کیلومتری کاکی، 27 کیلومتری خورموج در استان بوشهر و 801 کیلومتری تهران اعلام کرده است. این زلزله حدود۴۰ کشته و قریب به  ۱۰۰۰ زخمی و نزدیک به ۸۰۰ خانه ۱۰۰ درصد تخریبی بر جای گذاشته است.

 

چند روز بعد:

زمین لرزه‌ای به بزرگی 6.3 درجه در مقیاس ریشتر غرب ژاپن را لرزاند و گفته می‌شود حداقل 22 مجروح برجا گذاشته است. 
 به گزارش فارس به نقل از خبرگزاری کیودو، زمین لرزه‌ای به بزرگی 6.3 درجه در مقیاس ریشتر غرب ژاپن را لرزاند و گفته می‌شود حداقل 22 مجروح برجا گذاشته است.براساس گزارش سازمان جغرافیایی ژاپن، این زلزله ساعت 5:33 دقیقه صبح به وقت محلی جزیره آواجی در ایالت هیوگو را لرزاند.زمین لرزه در عمق 15 کیلومتری زمین رخ داده است.تاکنون هشداری مبنی بر وقوع سونامی صادر نشده است.

پیش‌بینی مورچه‌ای زمین‌لرزه

 بر اساس پژوهش‌های ارائه شده در نشست سالانه اتحادیه علم زمین‌شناسی اروپا، مورچه‌ها می‌توانند زمین لرزه را پیش از وقوع آن احساس کنند. 
 به گزارش ایسنا، محققان دانشگاه «دویسبورگ اسن» آلمان با بررسی بیش از 15 هزار مورچه چوب قرمز که در اطراف گسلهای آلمان قرار داشتند دریافتند که گسلهای فعال که در زمان زلزله زمین با شدت زیادی در آن مناطق می‌لرزد، محل مورد علاقه آنها برای خانه‌سازی است.این محققان برای سه سال بطور شبانه‌روزی مورچه‌های قرمز را با دوربین‌های ویدیوئی با استفاده از نرم‌افزار خاص برای طبقه‌بندی تغییرات رفتاری پیگیری کردند.در طول این پژوهش 10 زلزله با بزرگای 2.0 و 3.0 ریشتر در سالهای 2009 تا 2010 رخ داد. 
 این مورچه‌ها رفتار خود را تنها برای زلزله‌های بزرگتر از دو ریشتر تغییر می‌دهند که کوچکترین لرزه‌هایی قابل احساس برای انسان است. در طول روز مورچه‌ها به فعالیت پرداخته و مانند انسان در شب درون خانه‌های تپه‌ای خود استراحت می‌کنند.اما پیش از زمین لرزه این مورچه‌ها تمام شب را بیرون از خانه خود بیدار ماندند که آنها را در برابر شکارچیان آسیب‌پذیر می‌کرد. رفتار عادی این مورچه‌ها معمولا تا یک روز پس از زلزله باز می‌گشت. دانشمندان بر این تصور هستند که مورچه‌ها از اتشارات متغیر گازها یا تغییرات محلی در میدان مغناطیسی زمین متوجه زلزله می‌شوند.

رتبه ایران در جدول آمار جهانی زلزله های قرن بیستم

البته با توجه به زلزله های فاجعه بار  اخیر در کشورمان در ابتدای قرن ۲۱، مثل زلزله بم، زلزله لرستان و زلزله آذربایجان، به نظر می رسد در آمار بروز شده تا این تاریخ رتبه ایران به ۳ ارتقاء یابد!، همچنین کشور هاییتی نیز با توجه به قریب به ۳۰۰۰۰۰ کشته در زلزله ۷ ریشتری  ۲۰۱۰ این کشور به رتبه ۲ ارتقاء می یابد. امیدواریم که حداقل در این زمینه دیگر  رکورد!! نزنیم.

جالب! است که کشورمان ایران از نظر تعداد زلزله مرگبار قرن بیستم (تعداد کشته بیش از ۱۰۰۰۰ نفر) بعد از چین پهناور و پرجمعیت  در رده دوم قرار دارد.

تفاوت شدت و بزرگی زلزله

معمولا اصطلاح شدت و بزرگی یک زلزله بصورت اشتباه بکار برده می شود. در زیر توضیحی در مورد آنها داده شده است.

ادامه نوشته

آیا زلزله بیش از 9 ریشتر در جهان احتمال وقوع دارد؟

بزرگي زمين لرزه ها را معمولاً با يک عدد صحيح و يک رقم اعشار نشان مي دهند . تا کنون در دنيا زمين لرزه اي که بزرگي آن بيش از ۹ ريشتر باشد به ثبت نرسيده است . ظاهراً مقاومت سنگهاي سازنده ي پوست ي زمين به گونه اي است که هيچ سنگي در مقادير انرژي بيش از اين نمي تواند بدون آنکه گسيخته شود باقي بماند . به بياني ديگر توانايي سنگها براي ذخيره هاي انرژي به صورت تغيير شکل کشسان ، حدي دارد و آن هم چيزي حدود ۹ ريشتر است .

تفاوت یک زلزله 5 و 6 ریشتری چقدر است؟

با توجه به رابطه ریشتر و گوتنبرگ که در سال 1956 ارائه داده اند(1.5M+11.8=LogE) انرژی آزاد شده یک زلزله 6 ریشتری معادل 32 برابر یک زلزله 5 ریشتری و شدت یک زلزله 7ریشتری معادل 1000 برابر یک زلزله 5 ریشتری است.

ادامه نوشته

پیش بینی زلزله از تئوری تا عمل1

پیش بینی زلزله از سالیان دور مورد توجه محققین بوده و است ولی هنوز هم نتایج کاربردی و مطمئنی در این زمینه حاصل نشده است. اگرچه این نکته قابل توجه است که پیشبینی زلزله اگر به درستی هم صورت گیرد از فجایع و خسارتهای اجتماعی و اقتصادی آن در شهرهای آسیب پذیر کشورمان مثل دورود و استان لرستان نخواهد کاست.

انواع روشهای پیش بینی زلزله:

1-ابر زلزله:نظريه ابرهای زلزله nر سال 1990 به طور جدی توسط يک محقق چينی به نام ژونگائو شو (Zhonghao Shou) مورد توجه قرار گرفت.مطابق اين نظريه، قبل از وقوع زلزله در نقطه ای که گسل زلزله خيز وجود دارد، بخارات و گازهای گرمی از زمين خارج می شوند که پس از سرد شدن به ابر تبديل می شوند. بر خلاف ابرهای معمولی که منشا آن فعل و انفعالات جوی است و علم هواشناسی به مطالعه رفتار آنها می پردازد، اين ابرها منشا هواشناسی ندارند و تشکيل آنها نشاندهنده فعاليت های گسل موجود در نقطه خروج گازهای گرم از زمين است. اين ابرها به طور ناگهانی و خطی شکل ايجاد می شوند و با ابرهای جوی که تدريجا و توده ای ايجاد می شوند تفاوت دارند. در واقع علم هواشناسی نمی تواند وجود چنين ابرهايی را توجيه کند.شبيه سازی ابر زلزله بم با پشت سر هم قرار دادن تصاويرماهواره ای از اين نقطه در زمان خروج گازهای گرم گسل زمين در اين منطقه، به خوبی بيانگر حقيقت وجود ابرهای زلزله است

مرجع:ماهنامه راه و ساختمان شماره 15

...

.

ارسال مطالب مرتبط با زلزله

از ین به بعد علاوه بر مناسبتها، سعی می کنم مطالبی در زمینه زلزله جهت اطلاع رسانی قرار دهم.