نکات سقف کرومیت 3
14 - چرا در سقف كروميت آرماتور منفي بكار نمي رود؟
طراحي تيرچههاي كروميت به صورت دوسر مفصل انجام ميپذيرد و اجراي آرماتور منفي در تيرچههاي كروميت در محل تكيهگاه باعث تغيير عملكرد تيرچه و مغايرت با طراحي اوليه ميشود لذا نيازي به استفاده آن در تيرچههاي كروميت نميباشد و با توجه به نشريه 151 استفاده از اين آرماتور در تيرچه هاي كرميت منتفي است.
15 - ورق برشگير دوسر تيرچهها چه عملي انجام ميدهد؟
كاركرد ورق برشگير يا به اصطلاح ورق نري را ميتوان در سه عنوان برشمرد. اول آنكه در تحمل برش تيرچه كه در دو انتها ماكزيمم است مفيد ميباشد. دوم آنكه در دو انتهاي تيرچه باعث تأمين طول جوش بيشتري براي ميلگردهاي زيگزاگ ــ كه نيروي زيادي را تحمل ميكنند ــ به ورق تحتاني ميشوند و سوم آنكه از تغيير شكل و كمانش موضعي ورق تحتاني در دوسر تيرچه جلوگيري مينمايند. در مورد اخير توضيح اينكه طرح تيرچهها بر اساس تكيهگاه ساده (يك سر مفصل و يك سر غلطك) ميباشد اما در عمل ما با جوش دادن بال تحتاني تيرچهها به پلها در هر دو سر تيرچه مفصل ايجاد ميكنيم و امكان تغيير طول تيرچه از آن گرفته ميشود. حال با توجه به اينكه به هنگام ساخت خيز منفي به تيرچه داده ميشود و و به هنگام بتن ريزي مقداري از اين خيز صاف ميشود، تيرچه نياز به تغيير طول دارد اما از دوطرف به پل جوش شده و امكان تغيير طول وجود ندارد لذا باعث ايجاد نيروي فشاري در سراسر بال تحتاني تيرچهها ميگردد. در دوسر تيرچهها بدليل طرح مفصلي نيروي كششي در بال تحتاني وجود ندارد بنابراين نيروي فشاري فوق الذكر ميتواند باعث كمانش موضعي بال تحتاني شده و باعث شكست تيرچه در نزديكي تكيهگاه شود. اما وجود ورق نري در محل تكيهگاه باعث جلوگيري از اين كمانش موضعي خواهد شد. بتدريج كه از تكيهگاه فاصله ميگيريم نيروي كششي حاصل از بارهاي وارده در ورق تحتاني نيروي فشاري فوق را خنثي نموده و بر آن غلبه ميكند و با فاصله گرفتن از تكيهگاه نيازي به اجراي ورق نري نميباشد.
16 - آيا در اجراي سقفهاي كروميت بايد جان تيرچه ها با بتن پر شود ؟
بلي زيرا در محاسبات مقطع بتني بصورت T شكل در نظر گرفته ميشود و بر روي باربري تيرچه كاملا تأثير گذار است.
17 - آيا بريده شدن تيرچه ها و كوتاه كردن آنها امكان پذير است ؟
بلي اما حتما لازم است كه ورق نري و زيگزاگ و گوشوارههای بريده شده به نحو كاملا مناسبي ترميم و جوش داده شوند و بي دقتي در مورد اين مسأله ميتواند به ريزش سقف منتهي گردد.
18 - چگونه ميتوان از كمانش بال فوقاني تيرچههاي كروميت جلوگيري نمود؟
از آنجا كه بر اثر بارگذاري، بال فوقاني تيرچهها به فشار ميافتد همواره در معرض كمانش قرار دارد و بايد به اين مسأله توجه ويژهاي نمود. كمانش بال فوقاني تيرچهها را بايد در دو جهت كنترل نمود. كمانش در صفحه تيرچه را ميبايستي به هنگام طراحي تيرچه و با كنترل فاصله گام زيگزاگها مهار نمود اما كمانش بال فوقاني در صفحه سقف را بايد به هنگام اجرا مقيد نمود. بهترين راه براي كنترل اين كمانش جوش دادن ميلگرد ريپ به تيرچههاي كروميت و از آن مهمتر استفاده از آرماتور حرارتي صاف (نه كلاف) و جوش دادن آن به تيرچه ميباشد.
|
19 - چه سيستم جوشكاري براي توليد تيرچههاي كروميت مناسب است؟ بطور كلي جوشهاي سازهاي را نبايد با ترانسهاي جوش معمولي انجام داد و حداقل بايستي از دستگاههاي مجهزتري مانند ركتيفاير استفاده نمود. از آنجا كه در توليد تيرچههاي كروميت جوشكاري مناسب يكي از مهمترين موارد ميباشد توصيه ميشود از سيستمهاي جوشكاري پيشرفتهتري مانند جوشكاري تحت حفاظت گاز استفاده نمود. مزيت اين نوع جوشكاري آنست كه جوش سرباره (گِل) ندارد لذا كنترل جوش بسيار راحتتر امكان پذير است و احتمال جوشكاري نامناسب تيرچهها كم ميشود.
| ||||
|
|
نمونه ای از دستگاه جوشکاری تحت حفاظت گاز CO2 و متعلقات مربوط به آن |
|
||
|
|
| |||
|
20 - آيا در سقفهاي كروميت مي توان كشها را حذف نمود؟ از آنجا كه اجراي سقفهاي كروميت بدليل جوشكاري تيرچهها به پلها و نيز اجراي بتن يكپارچه بر آن، سقف يكپارچهاي ايجاد مينمايد لذا عملا تنها دليل اجراي كشها اجراي مناسب اسكلت و شاقولي نمودن ستونها ميباشد. چنانچه بخواهيم كشها را حذف كنيم ميتوانيم كش را بصورت موقت در تراز بالاتر از سقف طبقات جوش مختصري دهيم و پس از اجراي اسكلت و شاقول نمودن ستونها و اجراي سقفها كشها را برداريم. اما در هر صورت نظر محاسب پروژه در اين مورد ميبايستي تأمين گردد. |
||||
21 - گوشواره چيست و چه كاركردي دارد؟
به زيگزاگ اضافي تكي كه معمولا در دو انتهاي تيرچه در كنار ميلگرد زيگزاگ اصلي جوش ميشود گوشواره ميگويند. گوشوارهها در دو حالت ممكن است در تيرچهها اجرا شوند. اول آنكه به هنگام طراحي تيرچه چنانچه تنش برشي به اندازهاي باشد كه ميلگرد زيگزاگ نتواند به تنهايي تحمل كند يكي از راه حلها اضافه نمودن گوشواره به پايان تيرچه ميباشد. تعداد گوشواره مورد نياز تنها از طريق محاسبه بدست ميآيد. مورد دوم در استفاده گوشواره زماني است كه به هنگام اجرا تيرچهها بناچار كوتاه و بريده شوند كه از گوشوارهها جهت ترميم انتهاي تيرچه استفاده ميشود.
22 - فاصله جوشها در تقويت بوسيله ميلگرد و تسمه و يا هر قطعه ديگر چقدر بايد باشد ؟
فاصله و بعد جوش در قسمتهاي مختلف تيرچه كروميت متفاوت است و به موارد مختلفي از جمله ضخامت قطعات جوش شونده بستگي دارد. براي اطلاعات دقيقتر ميتوانيد به نشريه شماره 228 سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور با عنوان «آئين نامه جوشكاري ايران» و نيز مبحث دهم مقررات ملي ساختمان مراجعه فرماييد.
در رابطه با طول جوش گوشه در محدوديتهاي جوش گوشه قسمت «ب» بند 10-1-7-2 مبحث دهم آمده است كه طول جوش گوشه نبايد از 40 ميليمتر كمتر باشد. همچنين فاصله آزاد بين دو جوش نبايد از 16 برابر ضخامت كوچكترين قطعه متصل شونده وقتي كه در فشار است و نيز از 24 برابر اين ضخامت وقتي كه در كشش است بيشتر باشد. بنابراين چنانچه ضخامت قطعه نازكتر 3 ميليمتر باشد حداكثر فاصله جوشها در اتصال نبشي تقويت در بال فوقاني 5 سانتيمتر و در اتصال ورق تقويت در بال تحتاني اندكي بيش از 7 سانتيمتر ميباشد. اما توجه به اين نكته ضروري است كه كاركرد بال فوقاني عملا تا زمان گيرش بتن ميباشد و پس از آن عملا كاركرد چندان مفيدي انجام نميدهد زيرا بتن به تنهايي براي تحمل نيروي فشاري كفايت مينمايد. لذا در عمل فواصل جوش در بال فوقاني درحدي مورد نياز است كه بتواند بارهاي اجرايي به هنگام بتن ريزي را رعايت نمود.
23 - اگر شمع بندي زير سقف استفاده شود چه خواهد شد؟
در اين مورد دو حالت متصور است. چنانچه طرح تيرچهها بطور معمول و بدون در نظر گرفتن شمع بندي باشد. اجراي شمع بندي كار چندان سودمندي نيست. تنها در مورد دهانههاي بزرگ (بالاي 8 متر) با نظر مهندس محاسب و به منظور كاهش لرزش سقف در آينده اين امر ميتواند سودمند باشد. اما چنانچه طرح تيرچهها از ابتدا بر مبناي شمع بندي باشد، فاصله شمعها بايد كاملا طبق نظر محاسب اجرا شود. در اين صورت فولاد مصرفي در بال فوقاني تيرچهها به مقدار قابل توجهي كاهش مييابد. در اين مورد حتما ميبايستي خيز منفي تيرچهها در حين اجرا مدنظر قرار گيرد.
|
24 - چرا حداقل ضخامت در ورق مورد استفاده در تيرچه كروميت ميتواند 3 ميليمتر باشد در حاليكه در مبحث دهم مقرارت ملي ضخامت ورق 6 ميليمتر مشخص شده است؟ در مبحث دهم مقررات ملي بند 10-1-9-5 دقيقا قيد شده است كه ضخامت اعضاء داخلي كه نسبتا از خوردگي محفوظ باشند ، حداقل 3 ميليمتر بايد باشد و در نشريه 151 نيز همين موضوع مورد تائيد است . البته اگر تيرچه ها در فضاي باز و مرطوب اجرا شوند و پوشيده نيز نشوند ، رعايت مقرارت الزامي است . | ||||||||
|
| ||||||||
|
26 - چرا نبايد بال فشاري تيرچههاي كروميت را به پلها جوش داد؟ جوش دادن تيرچههاي كروميت به پلها ممكن است مسائل مختلفي ايجاد نمايد كه از جمله ميتوان به موارد زير اشاره نمود : اول آنكه چون طرح تيرچهها بصورت مفصلي ميباشد عملكرد تيرچه با طرح اوليه متفاوت خواهد شد و اين امر ممكن است باعث جاري شدن نبشي فوقاني يا شكستن جوش در محل تكيهگاهها شود. ضمن اينكه در نشريه 151 صراحتا از جوش دادن نبشي فوقاني به پلها منع شده است. دوم آنكه اين امر ميتواند منجر به كمانش موضعي در بال تحتاني تيرچهها در محل تكيهگاه شود. سوم آنكه به هنگام بارگذاري تيرچهها ممكن است نيروي كششي در بال فوقاني تيرچهها و نيروي فشاري در بال تحتاني در محل تكيهگاه موجب ايجاد پيچش اوليه در پلها شود. اين امر در سقفهايي كه جهت تيرچهها به صورت شطرنجي است و نيز در پلهاي كناري احتمال وقوع بيشتري دارد. چهارم آنكه بدليل جوشكاري بال فوقاني مقداري از پيش خيز تيرچه كه قرار بوده است بر اثر بارگذاري خنثي شود ممكن است عملي نشود. |
|
27 - آيا در جهت موازي تيرچهها آرماتورهاي افت و حرارت بايد اجرا شوند يا خير؟ در آئين نامه بتن ايران و نيز آئين نامه 2800 و نيز آئين نامه ACI اجراي آرماتور افت و حرارت تنها در جهت عمود بر تيرچهها لازم دانسته شده است و در نشريه 151 نيز تنها به لزوم اجراي اين آرماتورها در خلاف جهت تيرچهها اشاره شده است. علت نيز آنست كه چنانچه سقفي در محدوده سقفهاي تيرچه و بلوك قرار گيرد بتن دال فوقاني در جهت تيرچهها همواره در فشار است لذا نيازي به اجراي آرماتور افت و حرارت در جهت تيرچهها نميباشد. |
28 - چرا برخي تيرچههاي كروميت موجود در بازار بسيار سنگين و قوي ساخته ميشوند؟
بد نيست به اين نكته توجه داشته باشيد كه محاسبه تيرچههاي كروميت بسيار طولاني و وقت گير و همراه با سعي و خطا انجام ميشود بنابراين محاسبات تيرچهها در عمل جز از طريق نرمافزار امكان پذير نيست. لذا متأسفانه اكثر توليد كنندگان توان محاسبات تيرچهها را ندارند و بنا بر احتياط تيرچهها را بسيار قويتر از آنچه مورد نياز است ميسازند و بايد گفت هزينه ضعف فني خود را از جيب مشتريان پرداخت مينمايند. متأسفانه تعدادي از مهندسين نيز به اين آفت دچار شدهاند و چون نميتوانند به سازنده به جهت محاسبات اطمينان كنند لذا رضايت به توليد مقاطع سنگينتري ميدهند. اين مورد را ميتوان در نقشههاي اجرايي سقفها كه از سوي مشاورين و دفاتر فني به كارفرمايان ارائه ميشود نيز به وفور يافت. اما بدتر از همه آنست كه چون فروش تيرچهها بصورت كيلويي ميباشد عدهاي از سازندگان سودجو براي جلب مشتريان قيمت واحد فروش تيرچه را پايين ميدهند و زماني كه مشتري جذب شد تيرچهاي با دو يا سه برابر وزن مورد نياز و محاسباتي توليد كرده و ميفروشندو از توليد تيرچهها با هر ضخامت ورق و هر نوع ميلگرد و نبشي هيچگونه ابايي ندارند.
این وبلاگ نظرات شخصی عبدالرضا آسترکی را در زمینه مهندسی عمران و مسایل متفرقه مورد علاقه بیان می کند.